شهابواره ها چیستند ؟

شهابوارها اجرام كوچك جامدی به اندازه دانه شن هستند كه فضارا در می نوردند اكثر آن ها در همان مدارهایی حركت می كنند كه در اشغال ستاره های دنباله دار است مطالعه مواضع و حركت های آن ها حاكی از آن است كه شهابوارها بقایای ستاره ها دنباله داری اند كه بخش بزرگی از جرم خودرا ضمن عبور های متوالی از نزدیكی خورشید از دست داده اند اندك زمانی پس از مرگ دنباله دار این ذرات كه جاذبه گرانشی شان توان آن را ندارد كه انسجام و پیوستگی آنان را به یكدیگر سبب شود اجتماع به هم فشرده ای را به وجود می آورند كه (كپه ی سنگریزه های متحرك ) توصیف خوبی است این اجتماع را كپه می نامیم. با گذشت زمان برخورد و پراكندگی زیادی در میان این ذرات ، هم در طول مدار بیضوی و هم در عرض آن ، صورت می پذیرد . توده ی دراز شده و كشیده ای از این ذرات كه ممكن است در سرتا سر مدار گسترده باشد، به نهر موسوم است كپه یا نهر های متراكم ، رگبار های شخانه ای یا تیر شهاب را به وجود می آورد زمین در حین حركت در مدارش پیوسته با بسیاری از این ذرات برخورد می كند این شهابوارها كه در هنگام ورود به زمین سرعتی در حدود 30 كیلومتر بر ثانیه دارند بر اثر گرمای حاصل از تراكم هوا در جلوی آن ها و اصطكاك میان هوا و سطح شان می سوزند و خاكستر می شوند شهابوار ها نخست در ارتفاع (100تا 150 كیلومتری) مرئی میشوند ودر ارتفاع های 50 تا 80 كیلومتری از بین میروند پدیده ی نوری كه از ورود شهابوارها به جو زمین حاصل می شود شخانه یا تیر شهاب نام دارد یعنی در واقع نوری كه ما می بینیم حاصل برخورد اتم هایی كه از شهابوارها واجهیده اند با اتم های هوای داغ است . تعداد شخانه های كم نور تر كه تنها به كمك تلسكوپ دیده می شوند بین 5 تا 10 هزار میلیون بر آورد می شود. غباری كه از خاكستر شدن شخانه ها به جا می ماند روزانه صدها تن بر جرم سیاره ی ما می افزاید. فراوانی شخانه ها در ساعات بعد از نیمه شب از همه وقت بیشتر است به طور متوسط عده ی شخانه هایی كه در ساعات بین نیمه شب و طلوع خورشید می توان دید دو برابر تعداد آن ها در فاصله ی زمانی مشابه پیش از نیمه شب است زیرا بعد از نیمه شب ناظر بر سمت پیشین زمین در حركت مداری است و در نتیجه هم شخانه هایی را می بینید كه زمین بر آن ها سبقت می گیرد و هم آن هایی را كه از مقابل با زمین بر خورد می كنند. تغیراتی نیز با فصول مشهود است به علت زاویه ی میل استوای زمین با مدارش فراوانی شخانه ها در فصل پاییز برای ناظران عرض های شمالی از هر وقت دیگر بیشتر است ، افزایش شدید عده ی شخانه ها زمانی روی می دهد كه زمین از میان كپه یا نهری بگذرد در آن هنگام عده ی آن ها در هر ناحیه ی كوچك هزاران در ساعت است در صورتی كه در مواقع عادی چند شخانه در ساعت بیش نیست تعداد زیادی شخانه ی مرئی یك رگبار شخانه ای نام دارد. شخانه ها ی یك رگبار مسیر های موازی هم دارند این مسیر ها از دید ناظر در نتیجه پرسپكتیو چنین می نمایند كه در نقطه ای بر كره ی آسمان همگرا میشوند این نقطه را نور باران می نامند هر رگبار شخانه ای به نام صورت فلكی ای نامیده می شود كه نوربارانش در آن است برای مثال همین بارش اسدی كه در پیش داریم . از 22 تا 26 آبان ماه هر شب بارش شهابی اسدی داریم كه منشا آن ستاره دنباله دارتمپل است.

منبع : كتاب نجوم به زبان ساده

برچسب ها: شهابواره ها چیستند ؟،